به گزارش خبرنگار پایگاه خبری fixB، در تعریف عامیانه، اسهال به معنای دفع مکرر مدفوع به صورت شل یا آبکی تلقی میشود. اما از دیدگاه علمی، مدفوعی با حجم مایع بیش از 300 سیسی در 24 ساعت و وزن بیش از 200 گرم در روز (به ویژه در رژیمهای غذایی پرچربی و کمفیبر مشابه رژیمهای غربی) به عنوان اسهال شناخته میشود. اسهال حاد میتواند ناشی از عوامل عفونی مختلف شامل باکتریها، ویروسها و انگلها باشد. عوارض جانبی داروها، به ویژه آنتیبیوتیکها، نیز میتواند عامل دیگری باشد. همچنین، مواجهه با سموم شیمیایی مانند حشرهکشها و گازهای شیمیایی جنگی میتواند بر سیستم گوارشی و سیستمهای کنترل کننده دیگر نظیر جریان خون و اعصاب کنترل کننده دستگاه گوارش تأثیر بگذارد و به بروز اسهال منجر شود.
بیش از 90 درصد موارد اسهال حاد به دلیل عوامل عفونی ایجاد میشوند و اغلب با علائمی چون تب، درد شکم و استفراغ همراه هستند. بیشتر این عوامل عفونی از طریق مصرف آب یا غذای آلوده به مدفوع انسان یا حیوانات منتقل میشوند. ورود میکروارگانیسمها به دستگاه گوارش فرد سالم میتواند موجب بروز بیماریهای مختلف گردد. در افراد با ایمنی طبیعی، اسهال معمولاً توسط ارگانیزمهای قوی و مهاجم ایجاد میشود که میتوانند از دام سیستم ایمنی بدن فرار کنند. این نوع اسهالها بیشتر در مناطق با بهداشت ضعیف و کمبود آب آشامیدنی سالم دیده میشوند.
فروغ البرزی، دبیر انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری fixB به هفته سلامت گوارش اشاره کرد و گفت: در خصوص بیماری اسهال مزمن، ضروری است که علت این بیماری شناسایی و درمان شود، زیرا درمانهای علامتی به تنهایی مؤثر نیستند. البرزی توصیه کرد که در موارد اسهال حاد، از مصرف برخی غلات و مواد غذایی غنی از فیبر نامحلول، غذاهای تند و فست فود خودداری شود و مصرف موادی مانند موز، برنج کته و پوره سیب ترجیح داده شود. همچنین، مصرف چای غلیظ و قهوه توصیه نمیشود.
این فوق تخصص گوارش و کبد بالغین ادامه داد: رژیم غذایی به تنهایی تأثیر زیادی در درمان بیماری اسهال مزمن ندارد و باید با انجام آزمایشات لازم، علت اصلی آن شناسایی شود. از جمله خطرات جدی، کم آب شدن بدن فرد مبتلا به اسهال است. البرزی افزود: درمانهای علامتی ممکن است فرد را از پیگیری درمان اصلی باز دارند که میتواند عواقب ناگواری به همراه داشته باشد. شایعترین علت اسهال مزمن، ابتلا به سندرم روده تحریکپذیر است؛ بنابراین خواب کافی، دوری از استرس و ورزش منظم توصیه میشود. برخی داروها نیز در درمان این بیماری مؤثر هستند و باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.
او همچنین به حساسیتهای غذایی که ممکن است سبب بروز اسهال شوند اشاره کرد و تأکید کرد که پیگیریهای لازم در این زمینه اهمیت دارد. البرزی خاطرنشان کرد: پروبیوتیکها میتوانند به بهبود وضعیت روده کمک کنند اما باید بر اساس تجویز پزشک مصرف شوند تا مؤثر واقع شوند. وی افزود: در صورت وجود بیماریهای التهابی روده، درمان اصلی با استفاده از داروهای ضد التهابی باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. همچنین، برای درمان بیماری سلیاک، حذف گندم و مشتقات آن از رژیم غذایی ضروری است. البرزی همچنین تصریح کرد که در برخی موارد، اسهال مزمن ممکن است به دلیل تومورهای دستگاه گوارش ایجاد شود که نیاز به شناسایی و درمان دارد. او تأکید کرد: استفاده از درمانهای طب سنتی بدون شناسایی عامل اصلی اسهال مزمن میتواند خطرناک باشد.
نظرات کاربران